มีสายเดรน vs ไร้สายเดรนหลังศัลยกรรม แบบไหนดีกว่า?

Aug 16

1 min read

ก่อนผ่าตัด หลายคนไม่ได้กังวลเฉพาะเรื่องแผลหรืออาการบวมค่ะ

พอทราบว่าหลังผ่าตัดอาจมี “สายเดรน” ออกมาจากร่างกาย ก็เริ่มกลัว บางคนถึงกับอยากเปลี่ยนไปเลือกวิธีที่ไม่ต้องใส่สาย เพราะรู้สึกว่าน่าจะเจ็บน้อยกว่าและพักฟื้นง่ายกว่า

จากประสบการณ์ที่ MSS.O ดูแลลูกค้าศัลยกรรมที่เกาหลี อยากให้เข้าใจก่อนว่า

การมีสายเดรนไม่ได้หมายความว่าการผ่าตัดมีปัญหา และการไม่ใส่สายเดรนก็ไม่ได้แปลว่าดีกว่ากับทุกเคสค่ะ

ทั้งสองแบบเป็นวิธีดูแลของเหลวใต้แผลที่แตกต่างกัน แพทย์จะเลือกตามหัตถการ เทคนิคที่ใช้ และสภาพเนื้อเยื่อของคนไข้แต่ละคน

ทำไมหลังผ่าตัดจึงมีของเหลวใต้แผล?

ระหว่างการผ่าตัด แพทย์อาจต้องแยกหรือยกชั้นเนื้อเยื่อ ทำให้เกิดพื้นที่ว่างใต้แผลชั่วคราว บริเวณนั้นจึงอาจมีเลือด น้ำเหลือง หรือของเหลวจากกระบวนการสมานแผลสะสมได้

ของเหลวที่เรามักได้ยินแพทย์พูดถึงคือ

Seroma — ของเหลวใสหรือสีเหลืองอ่อนที่สะสมใต้แผล
Hematoma — เลือดที่คั่งอยู่ใต้แผล

บางคนเรียกสิ่งที่ออกมาทางสายว่า “เลือดเสีย” หรือ “ของเสีย” เพื่อให้เข้าใจง่าย แต่จริง ๆ แล้วสายเดรนไม่ได้ขับสารพิษออกจากร่างกายค่ะ หน้าที่หลักคือช่วยระบายของเหลวจากบริเวณผ่าตัด และช่วยให้ทีมแพทย์ดูสี ลักษณะ และปริมาณของเหลวในช่วงแรกได้

ถ้ามีสายเดรน แปลว่าอะไร?

สายเดรนเป็นท่อขนาดเล็กที่ต่อกับถุงหรือกระเปาะสำหรับรองรับของเหลว แพทย์อาจเลือกใช้เมื่อประเมินว่าบริเวณผ่าตัดมีพื้นที่ใต้แผลมาก มีโอกาสเกิดของเหลวสะสม หรือต้องการติดตามของเหลวอย่างใกล้ชิด

ข้อดีคือ ของเหลวบางส่วนสามารถระบายออกมาได้ และทีมโรงพยาบาลมองเห็นการเปลี่ยนแปลงได้โดยตรง

ในวันที่ดูแลลูกค้า เราจึงอาจเห็นพยาบาลเข้ามาเช็กว่าสายพับหรือไม่ กระเปาะยังทำงานดีไหม รวมถึงดูสีและปริมาณของเหลว ก่อนที่แพทย์จะพิจารณาว่าควรถอดเมื่อใด

สิ่งที่อยากให้เข้าใจคือ สายเดรนช่วยระบายของเหลว แต่ไม่ได้เป็นตัวทำให้เลือดหยุดไหล และไม่สามารถรับประกันว่าจะไม่เกิดเลือดคั่งค่ะ การห้ามเลือดระหว่างผ่าตัดและการติดตามอาการหลังผ่าตัดยังสำคัญเสมอ

แล้วแบบไร้สายเดรนจัดการของเหลวอย่างไร?

คำว่า “ไร้สายเดรน” ไม่ได้หมายความว่าแพทย์ปล่อยของเหลวไว้ภายใน หรือข้ามขั้นตอนการดูแลส่วนนี้ไปค่ะ

แพทย์อาจใช้เทคนิคเย็บชั้นเนื้อเยื่อให้แนบกันมากขึ้น ลดพื้นที่ว่างใต้แผล ควบคุมเลือดอย่างละเอียด หรือใช้วิธีอื่นตามหัตถการและเทคนิคที่ถนัด จากนั้นจึงติดตามอาการบวม ตึง หรือของเหลวสะสมหลังผ่าตัด

หากตรวจพบว่ามีของเหลวสะสมภายหลัง แพทย์อาจนัดติดตามเพิ่มเติม หรือระบายของเหลวตามความจำเป็น

เพราะฉะนั้น แบบไร้สายเดรนจึงไม่ใช่เพียงการ “ไม่ใส่สาย” แต่ต้องมีวิธีจัดการพื้นที่ใต้แผลมาทดแทนอย่างเหมาะสมค่ะ

ต่างกันอย่างไรในช่วงพักฟื้น?

แบบมีสายเดรน

ทีมแพทย์ดูสีและปริมาณของเหลวได้โดยตรง
ต้องระวังไม่ให้สายพับ ถูกดึง หรือหลุด
อาจรู้สึกรำคาญหรือไม่คล่องตัวในช่วงที่ยังมีสาย
ต้องรอแพทย์ประเมินก่อนถอด ไม่ควรจับหรือจัดการสายเอง

แบบไร้สายเดรน

เคลื่อนไหวและเปลี่ยนเสื้อผ้าได้สะดวกกว่าในช่วงแรก
ไม่มีถุงหรือกระเปาะที่ต้องคอยระวัง
ยังต้องสังเกตอาการบวม ตึง หรือความผิดปกติตามคำแนะนำของแพทย์
หากมีของเหลวสะสม อาจต้องกลับไปตรวจหรือระบายเพิ่มเติม

แล้วแบบไหนดีกว่า?

คำตอบคือ ต้องดูว่าแบบไหนเหมาะกับการผ่าตัดของเรามากกว่าค่ะ

บางหัตถการหรือบางเทคนิค แพทย์เห็นว่าการมีสายเดรนช่วยให้ดูแลของเหลวหลังผ่าตัดได้เหมาะกว่า ขณะที่บางเทคนิคสามารถลดช่องว่างใต้แผลได้ดี จึงอาจไม่จำเป็นต้องใส่สาย

แม้จะทำหัตถการชื่อเดียวกัน โรงพยาบาลหรือศัลยแพทย์คนละท่านก็อาจวางแผนไม่เหมือนกัน และไม่ได้หมายความว่าคนใดคนหนึ่งทำผิด แต่เป็นเพราะขอบเขตการผ่าตัด เทคนิค และสภาพเนื้อเยื่อของแต่ละเคสแตกต่างกันค่ะ

แทนที่จะตัดสินจากคำว่า “มีสาย” หรือ “ไร้สาย” เพียงอย่างเดียว ลองถามแพทย์ให้เข้าใจว่า

การผ่าตัดของเรามีขอบเขตแค่ไหน?
แพทย์วางแผนจัดการของเหลวใต้แผลอย่างไร?
หากใส่สาย คาดว่าจะถอดเมื่อใด และต้องระวังอะไรบ้าง?
หากไม่ใส่สาย ต้องสังเกตอาการใดเป็นพิเศษ?
หลังออกจากโรงพยาบาล หากมีข้อกังวลควรติดต่อใคร?

หากมีสายเดรน ต้องดูแลอย่างไร?

ในช่วงที่ยังอยู่เกาหลี โรงพยาบาลจะเป็นผู้ตรวจสาย ดูแลแผล และประเมินวันถอดตามปริมาณและลักษณะของของเหลวในแต่ละเคสค่ะ

ระหว่างนั้นควรระวังไม่ให้สายถูกดึง บิด พับ หรือกดทับ ไม่เปิดกระเปาะและไม่เทของเหลวเองหากโรงพยาบาลไม่ได้สอนให้ทำ

หากสายหลุด กระเปาะไม่คงแรงดูด ของเหลวหยุดไหลพร้อมกับบริเวณผ่าตัดบวมตึงขึ้นอย่างชัดเจน หรือมีเลือดสีแดงสดออกเพิ่มขึ้น ควรติดต่อโรงพยาบาลทันที

🤍 Recovery Insight by Jeep

สิ่งที่ลูกค้ากลัวส่วนใหญ่ ไม่ได้เกิดจากกลัวความเจ็บของการใส่สายเดรนอย่างเดียวค่ะ แต่เกิดจากการเห็นอุปกรณ์แล้วไม่รู้ว่ามีไว้ทำอะไร ต้องอยู่กับเรานานแค่ไหน และถ้าเผลอขยับตัวแล้วจะเป็นอะไรหรือเปล่า

ในวันที่พักฟื้น งานของเราจึงไม่ใช่แค่พาลูกค้าไปตามนัด แต่ต้องช่วยดูว่าลูกค้าเข้าใจวิธีระวังสายหรือเวลาลุก เดิน หรือเปลี่ยนเสื้อผ้าทำได้อย่างไร และหากรู้สึกกังวลต้องส่งข้อมูลอะไรให้โรงพยาบาลประเมิน

เมื่อรู้ว่าสายเดรนมีหน้าที่อะไร และมีทีมดูแลอย่างไร ความกลัวมักลดลงมากค่ะ

เราไม่จำเป็นต้องเลือกแทนแพทย์ล่วงหน้าว่าอยากได้แบบมีสายหรือไร้สาย สิ่งสำคัญกว่าคือ เข้าใจเหตุผลที่แพทย์เลือก และรู้ว่าหลังผ่าตัดเราจะได้รับการติดตามอย่างไร

เขียนโดย Jeep MSS.O MSS.O — Behind Beauty

แหล่งข้อมูลทางการแพทย์ประกอบ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปประกอบกับประสบการณ์ในการดูแลลูกค้าของ MSS.O ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ การเลือกใช้สายเดรน การถอดสาย และการดูแลหลังผ่าตัดควรเป็นไปตามคำแนะนำของศัลยแพทย์และโรงพยาบาลที่ดูแลโดยตรง